TAPING
Taping - czyli plastrowanie (nalepianie plastra) - polega na aplikacji na ciele, w ściśle określony sposób, nierozciągliwego lub elastycznego plastra. Nalepiony plaster jest źródłem bodźców wyłącznie mechanicznych (nie jest nasączony żadnym lekiem) i w zależności od rodzaju plastra, sposobu i miejsca aplikacji, ma różnorakie oddziaływanie.

Kiedy stosuje się taping?
Taping znajduje zastosowanie w fizjoterapii przeciwbólowej, ortopedycznej, sportowej, neurologicznej, pediatrycznej, pooperacyjnej, ginekologicznej, onkologicznej.

W leczeniu dysfunkcji narządu ruchu taping stosuje się w celu zmniejszenia bólu, zmniejszenia obrzęku, przyspieszenia procesów gojenia, korekcji mechanicznej, poprawy stabilizacji m.in. w następujących przypadkach:
bóle kręgosłupa, bóle kolana (np. dolegliwości ze strony stawu rzepkowo-udowego), dolegliwości bólowe barku, zapalenia pochewek ścięgnistych (np w okolicy nadgarstka), bolesność okolic przyczepów (np. łokieć tenisisty, ostroga piętowa), stan po skręceniach i zwichnięcia stawów, paluch koślawy (Hallux valgus), dolegliwości ze strony ścięgna Achillesa, obrzęki, niestabilność stawów, uszkodzenia mięśni, więzadeł, poprawa propriocepcji (lepsza stabilizacja i koordynacja), usprawnienie procesów gojenia po urazach i operacjach (np.: po rekonstrukcji więzadeł krzyżowych, lub szyciu ścięgna Achillesa)

Osobną grupę zastosowań stanowią:
korekcja wad postawy (np. skolioza)
blizny, krwiaki
wskazania do drenażu limfatycznego - zaburzenia krążenia chłonki, obrzęki - występujące z powodu choroby, po urazach lub w okresie ciąży. Odpowiednio zaaplikowany specjalny rodzaj plastra, w czasie kiedy jest nalepiony (7-10 dni), może pełnić rolę stałego drenażu limfatycznego lub być uzupełnieniem dla drenażu manualnego
dysfunkcje spowodowane nieprawidłową pracą układu receptorowo - mięśniowo - powięziowego np.: trudność w utrzymaniu równowagi, dysfunkcje oddechowe takie jak duszność, "zatykanie" (doświadczenia własne autora)
podniesienie sprawności i wydolności, a także zmniejszenie ryzyka kontuzji podczas uprawiania sportu

Taping, który często okazuje się bardzo skuteczny, jest jednocześnie wyjątkowo łagodną i bezpieczną formą terapii (brak wpływu środków farmakologicznych), co bez obaw pozwala stosować go u dzieci (np.: wady postawy), kobiet w ciąży (wspomagająco dla mięśni brzucha, przeciw rozstępom, przy bólach kręgosłupa, stawów krzyżowo-biodrowych, obrzękach limfatycznych) osób w podeszłym wieku, a także w przypadkach, kiedy z powodu przeciwwskazań, inne formy fizjoterapii są niemożliwe do zastosowania. Jeżeli zachodzi taka potrzeba - plaster w każdej chwili można samodzielnie zdjąć.

Powyższa lista nie wyczerpuje wszystkich zastosowań.
Ponieważ nie jest to standardowo stosowana forma terapii, z pytaniem o możliwość zastosowania, najlepiej jest zwrócić się do profesjonalistów medycznych - Fizjoterapeutów, specjalnie przeszkolonych pod kątem jej stosowania.

W jakim celu stosuje się taping?
W celu zmniejszenia dolegliwości bólowych (wpływ na endogenny system znieczulenia, mechanizm "bramki kontrolnej", oraz ochrona tkanek przed nadmiernym drażnieniem mechanicznym), w celu poprawy mikrokrążenia, usprawnienia procesów gojenia i restytucji tkanek, w celu wpłynięcia na układ powięziowy, w celu poprawy czucia głębokiego (propriocepcja), w celu ochrony tkanek przed urazem np.: podczas aktywności sportowej, dla poprawy wydolności wybranych elementów narządu ruchu (np.: wspomaganie podczas rehabilitacji lub uprawiania sportu - większa sprawność mięśni), w celu przedłużenia efektów fizjoterapii (ćwiczeń, masażu, mobilizacji) na okres między zabiegami.

Rodzaje plastra
Przez wiele lat, do tapingu wykorzystywano (i wykorzystuje się nadal) plaster nierozciągliwy - specjalnie wytworzony, z odpowiednio silnym i nie dającym podrażnień klejem. Obecnie często, w celu zmniejszenia podrażnienia skóry, stosuje się hypoalergiczny plaster podkładowy. Pewną wadą takiego tapingu jest brak możliwości "podążania" plastra za oddalającymi się w czasie ruchu punktami kostnymi i rozciągającą się skórą. Z drugiej strony, dzięki temu, spełnia on znakomicie funkcję korekcji mechanicznej, działając podobnie do ortezy (opaski, gorsetu, wkładki). Do tapingu wykorzystuje się także plaster elastyczny. Obecnie bardzo modną metodą plastrowania z wykorzystaniem plastra rozciągliwego, jest metoda o nazwie Kinesiotaping - opracowana i spopularyzowana przez Japończyka Dr KENZO KASE. Wykorzystuje się w niej specjalnie wytworzony plaster - Kinesio® Tex. Jest to plaster o elastyczności 130-140% (nie ogranicza ruchów), rozciągający się tylko na długość, o ciężarze i grubości zbliżonej do do parametrów skóry, nie zawierający leków, nie zawierający latexu, odporny na działanie wody (możliwość kąpieli), umożliwiający przepływ powietrza dzięki falowemu utkaniu.

W jaki sposób działa taping?
Nalepiony plaster jest źródłem bodźców obieranych przez receptory rozmieszczone na skórze. Dzięki temu odpowiednio zaaplikowany odpowiedni rodzaj plastra, może działać przeciwbólowo (mechanizm "bramki kontrolnej"), pełnić funkcję przypominającą (np.: utrzymanie prawidłowej postawy), normalizować napięcie mięśniowe i powięziowe, pełnić funkcję korygującą w sytuacjach występowania nierównowagi mięśniowej.
Odpowiedni sposób aplikacji oraz specyficzne właściwości plastra rozciągliwego (w szczególności Kinesio® Tex), usprawniają krążenie krwi i chłonki (otwarcie drenażu limfatycznego pod skórą) likwidując zastoje i obrzęki limfatyczne, co sprzyja ustępowaniu odczynów zapalnych, wylewów podskórnych (krwiaków), zmniejsza odczucia bólowe i stwarza lepsze warunki do gojenia tkanek w miejscu aplikacji plastra.
Dzięki możliwości korekcji mechanicznej taping może zmniejszyć nacisk (kompresję) tkanek miękkich (w tym tkanki nerwowej), co w zespołach bólowych o powyższej etiologii daje niemal natychmiastowy efekt przeciwbólowy oraz usprawnia lub wręcz umożliwia postęp procesom gojenia. Korekcja mechaniczna z wykorzystaniem tapingu może posłużyć także do bardziej poprawnego (jeżeli zachodzi taka potrzeba) wzajemnego ustawienia względem siebie, poszczególnych elementów łańcucha biomechanicznego (np.: korekcja ustawienia palucha lub stopy lub ograniczenie ruchu w celu ochrony struktur nie w pełni wygojonych).
Przykładowe aplikacje (zwykle plaster nosi się przez kilka dni).

EEG BIOFEEDBACK
Jest nowoczesną metodą terapeutyczną za pomocą której klient może się nauczyć samodzielnego przywracania prawidłowej równowagi fizjologicznej, zaburzonej takimi czynnikami jak:
dysfunkcje wrodzone lub okołoporodowe (ADD i ADHD)
czynnikami stresowymi powodującymi zaburzenia w czynności centralnego i wegetatywnego układu nerwowego
czynnikami genetycznymi stanowiącymi nieznane pochodzenie takich zaburzeń jak: padaczka czy opóźnienie rozwoju psycho-ruchowego
uszkodzenia w zakresie wyższych czynności (mowa, pamięć, uczenie się)
epizody zaburzeń krążenia mózgowego, powodujące upośledzenie funkcji mowy czy ruchu

Polega ona na uczeniu się w formie serii treningów, uzyskiwania prawidłowego stanu psychofizjologicznego organizmu, zaburzonego wyżej wymienionymi czynnikami wewnętrznymi czy zewnętrznymi. Zmieniając stan funkcjonalny wybranego parametru fizjologicznego możemy wpływać na stan psycho-funkcjonalny całego organizmu. Na przykład: zwiększając produkcję fal beta podnosimy zdolności pamięci i koncentracji. W wyniku powtarzania treningów nabywamy zdolności świadomej regulacji możliwości pamięciowych i koncentracji, lecz efekty tych treningów nie są tylko doraźne.
Trening EEG biofeedback polega na uczeniu się samodzielnej regulacji wybranych fal mózgowych. Zwiększa się generację fal, których jest za mało i jednocześnie tłumi się fale niepotrzebne, których jest za dużo. Przywraca to w efekcie zaburzoną równowagę psychiczną i fizyczną do normy, a tym samym likwiduje różne dolegliwości związane z nieprawidłowymi wzorcami fal mózgowych.. Trening działa na zasadzie uczenia się i zdobywania nowych umiejętności. Jak wykazały badania naukowe jego efekty są długotrwałe i nie wywołują skutków ubocznych. Terapia EEG biofeedback jest bezpieczna. Nie stwierdzono niekorzystnych efektów tej formy terapii.

Skutki terapii EEG Biofeedback oraz ogólnego Biofeedback, jak wykazują badania eksperymetalne oraz wyniki praktyczne, utrzymują się po zakończeniu każdej sesji terapeutycznej i podlegają mechanizmom zapamiętywania i uczenia się. Najnowsze badania takich autorów jak: Lubar, Tansey wykazały, iż efekty terapeutyczne u pacjentów z ADHD utrzymują się przez okres 10 lat.

Zalecenia terapeutyczne

Badania naukowe wykazują, iż terapia Biofeedback daje najlepsze efekty w następujących zaburzeniach:
nadpobudliwość psychoruchowa (ADHD i ADD)
zaburzenia koncentracji
zaburzenia emocjonalne (lęki, depresja, agresja czy labilność emocjonalna)
bóle głowy
zaburzenia snu (bezsenność)
padaczka, zwłaszcza zaburzenia zachowania i problemy szkolne występujące w trakcie leczenia p-drgawkowego
opóźnienia rozwoju oraz upośledzenia lekkiego i średniego stopnia (zwiększanie ilorazu inteligencji)
zaburzenia psychosomatyczne o podłożu stresogennym

Zalecenia praktyczne

W związku z tym co przedstawiono powyżej, aby uzyskać najlepsze efekty w terapii biofeedback należy:
uczestniczyć w treningach 2 - 3 razy w tygodniu - czas trwania 1 sesji wynosi praktycznie 45 minut
wykazywać maksymalne zaangażowanie w przebiegu treningu,gdyż efekt w decydującym stopniu zależy od samego pacjenta (klienta)
stosować inne formy treningu wspomagającego poza sesjami biofeedback'u

Ponieważ wyżej wymienione parametry nie są zazwyczaj zależne od świadomej kontroli stosuje się wyspecjalizowane zestawy komputerowe, które przetwarzają wspomniane parametry na postać wideo gier i filmów. Wideo gra, na przykład jazda samochodem, sterowana jest wyłącznie poprzez wybrany parametr, którym może być dla przykładu fala beta EEG. Pacjent, spełniając warunki gry, to znaczy jadąc prawą stroną i coraz szybciej, powoduje zwiększenie generacji fal beta w swoim mózgu.

Daje to natychmiastową zmianę w jego stanie psychofizjologicznym w postaci zwiększonej koncentracji. Tak więc przy pomocy techniki biofeedback ma on narzędzie do świadomej kontroli wybranych parametrów fizjologicznych. Powtarzając sesje treningu nabywa on, poprzez uczenie się, trwałej umiejętności regulacji swojego stanu psycho-fizjologicznego, czyli panowania nad swoimi dolegliwościami i dysfunkcjami.